Waarom ‘gewoon’ DOEN! zo lastig is. #veranderen #gedrag #doel #intentie


Veranderen is niet gemakkelijk. Het kost aandacht, energie en veel tijd. Je kent het vast wel. Dat je iets wilt gaan doen, bijvoorbeeld afvallen, en het lukt maar steeds niet. Je weet wat je ervoor moet doen; gezonder eten, meer bewegen e.d.

Simpel zou je zeggen. Gewoon doen, en toch…




Iedereen die ooit geprobeerd heeft om iets belangrijks in zijn privé of werk-leven te veranderen is vast en zeker een keer op het zelfde dilemma gestapt. Je wilt wel, maar het lukt niet.


Om te veranderen is er niet alleen de intentie of de wil om te veranderen nodig maar is het nog veel belangrijker dat je het gedrag wat nodig is om jouw doel te bereiken, verandert. In het geval van het bovenstaande voorbeeld zou je om gezonder te eten, wellicht niet naar de winkel moeten gaan als je honger hebt maar juist als je net gegeten hebt, dan is de neiging om ongezond eten te kopen veel minder groot.


Het leven voltrekt zich in ups en downs. Het zijn als het ware golfbewegingen. Het leven draait om veranderingen en noodzakelijke aanpassingen. Veel veranderingen komen van buitenaf; de natuur (meer wateroverlast), de economie (invloed van beschikbare grondstoffen) of de samenleving (bv covid maatregelen). Hier hebben we als individu maar beperkt invloed op.


Op ons eigen gedrag hebben we des te meer invloed. We kunnen ook samen met een groep mensen besluiten ons gedrag te veranderen.

* De werkdruk wordt als (te) hoog ervaren. We kunnen besluiten de werkdruk te verlagen.

* Je kunt besluiten om efficiënter te werken.

* Je kunt besluiten dat je wilt werken aan een maatschappelijke verandering.

* Je kunt besluiten om een betere werk-privé balans te gaan vinden.

* Je kunt besluiten om gezonder te gaan leven.


We weten vaak heel goed wat we willen. De doelen zijn helder. Waarom mislukt het dan toch zo vaak?

We doen vaak minder dan de helft van wat er écht nodig is om een succesvolle verandering te maken.


Herken je dit?

Je bent dit weekend lekker vrij geweest. Je batterij is weer opgeladen en je hebt zin om weer met jouw groep leerlingen aan de slag te gaan. Je hebt je voorgenomen om deze week echt meer geduld te hebben met de ‘lastige’ leerlingen en deze keer echt beter te luisteren naar wat zij nodig hebben en je neemt je voor om de lessen voor de meer-begaafde leerlingen nu eens echt goed voor te bereiden. Voor je het weet is het vrijdagavond en na een week vol hectiek, onverwachte gebeurtenissen en een hele hoop dingen waarvan je het nu al niet meer weet, kijk je terug op de week en concludeert dat;

-de week op je werk er net zo uit zag als de meeste weken daarvoor;

- je vaak te kortaf bent geweest naar je leerlingen en eigenlijk maar weinig echte aandacht aan ze hebt kunnen besteden;

- je de lessen niet of nauwelijks zo goed hebt kunnen voorbereiden als je eigenlijk had gewild;

- je nog een paar voornemens had maar die inmiddels weer bent vergeten.


Komt je dat bekend voor? Ligt het aan de collega’s, de directeur, leerlingen of ouders die ons dwarszitten? Of zijn we zélf tot niets in staat? Waarom mislukken veel van deze kleine en grotere veranderingen die we ons voornemen?


Er zijn vele redenen te noemen waardoor onze doelen mislukken maar ik noem hier de drie belangrijkste.


1) We kijken teveel naar resultaten en te weinig naar gedrag. Vaak kost het ons niet zoveel moeite om ons een voorstelling te maken van het eindresultaat maar is het een stuk lastiger om te bepalen welk gedrag er nodig is om tot dit eindresultaat te komen.

2) We managen vaak maar één kant van ons gedrag. We nemen ons voor om deze keer echt om half 9 de dag te gaan starten met de leerlingen en de ouders voor die tijd vriendelijk de deur uitgezet te hebben. Om half 9 komt die mondige moeder het lokaal binnen en steekt een verhaal af over Pietje. Jij durft niet te zeggen dat het half 9 is en wilt beginnen. Je luistert daarom naar haar verhaal. Ondertussen is zijn jouw leerlingen weer met elkaar gaan kletsen en rennen er zelfs een paar door de klas. Het voornemen om, om half 9 te starten was een bewust keuze die werd overruled door een prikkel uit je omgeving.

3) We zijn ongeduldig, werken ongestructureerd en ongefaseerd. Ik ken mensen die echt wilden stoppen met roken maar na twee maanden concludeerden dat het toch te lastig was. Tussen de eerste concrete gedachte en het daadwerkelijk stoppen met roken, zitten vaak maanden. Maanden waarin de verandering langzaam concreter en aantrekkelijker wordt. Tussen het besluit om te stoppen met roken en het écht rookvrij zijn, zitten soms jaren.

Er wordt aan tafel en op het werk te gemakkelijk gepraat over ‘veranderen’. ‘Dat doen we wel even,’ ‘niet lullen maar poetsen.’ Gewoon een kwestie van ‘doen’. Dat klopt. Alles draait om doen, maar ‘dat doen’, is niet gewoon.


De meeste veranderplannen die mensen maken houden te weinig rekening met de mentale voorbereidingstijd die ervoor nodig is om tot een succesvolle verandering te komen. Wanneer we te weinig tijd krijgen, of onszelf te weinig tijd gunnen, is de kans op succes vrij gering. Bij scholen en organisaties zie je bijvoorbeeld dat een heel enthousiast team, heel veel mogelijkheden ziet om te verbeteren maar als het even tegenzit en de resultaten achterblijven, haakt men al snel af.


Als je echt wilt veranderen dan kun je de Basic Change Method gebruiken en de stappen die hierin beschreven worden volgen. Deze methode is een combinatie van de meest werkzame inzichten uit de cognitieve gedragstherapie en gedragspsychologie.

Uitermate geschikt voor individuele verandering én gezamenlijke verandering. Je kunt de methodiek toepassen in zowel privé-situaties als in het professionele en het maatschappelijke domein.


De Basic Change Method kent drie uitgangspunten;

1) Veranderen draait primair om het realiseren van nieuwe gewoontes.

2) Nieuw gewoontegedrag vergt management van gedragsintenties en verandersituaties.

3) Veranderen verloopt in verschillende fases en kost aandacht, energie en tijd.

De Basic Change Method omvat drie fasen;

1) Get real: Formuleer doelgerichte en concrete gedragsintenties

2) Make plans: Bereid de moeilijkste verandersituaties gedegen voor.

3) Take action: Begin, meet en beloon het gewenste gedrag.


Herkenbaar?

Wil je veranderen in je privé-situatie of hebben jullie op school de wens om te veranderen of MOET er echt iets anders? Ik help je hier graag bij. info@inblijheid.nl



Bron: Ben Tiggelaar, Doen.


57 weergaven0 opmerkingen